In onze debatten over de woningnood gaat het vaak over het grote tekort aan woningen en de huurprijzen die totaal uit de hand zijn gelopen. Dat is ook niet gek: de tekorten zijn groot en onze Haagse huren zijn zo hoog (als je al een particuliere huurwoning vindt, ben je daar maandelijks zo de helft van je inkomen aan kwijt!), dat steeds meer stadsgenoten noodgedwongen de stad moeten verlaten of zelfs op straat belanden. Dat dat in ons rijke land normaal is geworden, is totaal onacceptabel.
De woningnood is echter nog veel meer dan dat. Ook mensen die wél een plek hebben gevonden, worden hard geraakt. Als huurder heb je recht op een fatsoenlijke, veilige en gezonde woning. Maar als jouw verhuurder die rechten niet respecteert, zit je in de huidige woningmarkt alsnog aan die woning vast. En dat betekent dat juist de verhuurders die het al niet zo nauw met de regels namen, zich meer dan ooit gesterkt voelen om zich vooral niet te laten remmen door ‘lastige’ zaken zoals onderhoud, huurdersrechten of simpelweg fatsoenlijke omgangsvormen. Betaal je bizar hoge huren of wordt er gesjoemeld met servicekosten? Krijg je het benauwd van jouw eigen huis, vanwege de zwarte schimmel op de muur? Dikke pech, probeer maar eens een andere plek te vinden.
En als je als huurder tóch voor jouw eigen rechten opkomt, krijg je steeds vaker met intimidatie te maken. Dat bleek ook deze week weer uit nieuw onderzoek van de gemeente. Van de 504 meldingen die Haagse huurders in de afgelopen jaren deden rondom slecht verhuurderschap (slechts een heel klein deel van het daadwerkelijke aantal gevallen), ging verreweg het grootste deel (30%) over intimidatie.
Dat is ongelofelijk zorgelijk, want als je als huurder te maken krijgt met intimidatie tast dat niet alleen je rechten als huurder aan, maar ook je veiligheid. En dat ook nog eens op de plek die juist jouw veilige thuishaven zou moeten zijn. Voor veel huisjesmelkers is het ook een beproefde methode om huurders ervan te weerhouden om hun recht te halen. Je bent als huurder immers afhankelijk van je huisbaas, je weet dat je jouw huisbaas hoe dan ook blijft tegenkomen en als je toch een zaak start kom je geheid in een lang en stroperig proces terecht waarin de waarheid vaak moeilijk te bewijzen is. Kortom, je moet heel sterk in je schoenen staan om alsnog actie te ondernemen. En veel malafide verhuurders weten dat. Voor hen is intimidatie daarom ook geen incident, maar een belangrijk onderdeel van het verdienmodel.
Bij huisjesmelker Delta Vastgoed zag ik eerder wat voor impact deze werkwijze had. Delta deed structureel aan achterstallig onderhoud, ook bij ongezonde of gevaarlijke woonsituaties, en sjoemelde met borg of servicekosten. Huurders (bijna uitsluitend jonge vrouwen) die hierover klaagden werden getrakteerd op manipulatief gedrag, een verhuurder die opeens in de woning stond of soms zelfs scheldpartijen. Het resultaat? Totaal onveilige omgangsvormen, (oud-) huurders die hartkloppingen krijgen, alleen al van het idee om met de verhuurder in aanraking te komen. En vooral: weinig huurders die uit zichzelf hun recht durfden te halen bij de gemeente, terwijl dat wel hard nodig was.
Het goede nieuws? Samen kunnen we veel bereiken. Door de huurders te organiseren, bewijs te verzamelen en de publieke druk op te voeren werd dit uiteindelijk de grootste intimidatiezaak van Nederland1, en wisten de huurders die te winnen. De gemeente legde een last tot dwangsom op en wist dankzij een zwartboek en talloze meldingen, een patroon van intimidatie te bewijzen waarmee we ook voor de rest van Nederland een juridisch precedent schepten. Op hun eigen website is nog steeds te lezen hoe2 Delta Vastgoed deze zaak ziet als één groot complot tegen hen. Niet bijzonder reflectief, maar wel mooi dat ze hun toekomstige huurders alvast waarschuwen.
Maar ook hiermee is het probleem van huisjesmelkers in Den Haag natuurlijk nog lang niet opgelost. Er lopen helaas meer malafide verhuurders rond die misbruik maken van de woningnood en de kwetsbare positie van hun huurders. Daarom kan de strijd voor betere rechtshulp aan huurders en een harde aanpak van misstanden niet ontbreken in de inzet van PRO Den Haag tegen de woningnood. Daar is genoeg voor te doen: meer laagdrempelig en privacyproof melden, een hogere reactiesnelheid vanuit de pandbrigade en strengere regels tegen misstanden zijn zomaar wat zaken die je als gemeente kan regelen.
Je zou denken dat dit door de gehele gemeentepolitiek wordt gesteund, maar in de afgelopen jaren hadden we de rechterflank steevast tegenover ons. Alleen al het benoemen van misstanden van huisjesmelkers ligt bij de VVD en Hart voor Den Haag gevoelig. Recent nog riep Richard de Mos via schriftelijke vragen de pandbrigade op om minder proactief te handhaven, vanwege de klachten die hij van verhuurders ontving. Voor zover de inzet op law & order en het opkomen voor gewone mensen. Wij hebben afgelopen woensdag in ieder geval weer een debat aangevraagd over de wet goed verhuurderschap: dat wordt de eerste test van deze raadsperiode voor de bereidheid van partijen om misstanden aan te pakken.
Daarnaast zal ik als raadslid ook huurders blijven organiseren. Samen staan we immers veel sterker dan alleen. Dat blijkt, en dus houden we vol. Loop jij aan tegen een vervelende verhuurder of heb je ideeën over hoe we hen kunnen aanpakken? Stuur dan vooral een mail naar [email protected]!
