De gemeente gaat werk maken van kortere wachttijden voor een bijstandsuitkering. Dat gebeurt naar aanleiding van een voorstel van PvdA-fractievoorzitter Janneke Holman om de aanvraag eenvoudiger te maken. Het uitgangspunt: na één gesprek moet er al duidelijkheid kunnen zijn over het recht op bijstand.
Nu moeten mensen vaak nog weken wachten voordat zij horen waar ze aan toe zijn. Die periode van onzekerheid kan zwaar zijn, zeker als er geen ander inkomen is. Door de procedure te verkorten, krijgen inwoners die daar recht op hebben sneller duidelijkheid en rust. Voor Janneke is dit goede nieuws een mooie aanleiding om stil te staan bij wat we de afgelopen jaren hebben bereikt voor mensen in de bijstand.
Bijstand is een recht, geen gunst
In Den Haag ontvangen ongeveer 23.000 mensen een bijstandsuitkering. Dat is hard nodig: helaas zijn er veel rechtse politieke partijen die doen alsof mensen met een bijstandsuitkering ‘gewoon aan het werk kunnen’. Dat is niet zo, weten we uit onderzoek én als we met mensen in de stad spreken: veel mensen kampen met chronische ziekte, psychische klachten of andere zware omstandigheden. Voor slechts 10 procent van de Hagenaars die langdurig in de bijstand zitten, is betaald werk op korte termijn haalbaar.
Voor de overgrote meerderheid is de bijstand geen tussenstation, maar een noodzakelijke basis om van te leven. Het is het vangnet dat voorkomt dat mensen verder in de schulden raken, hun huis verliezen of volledig vastlopen. Bijstand is geen gunst van de overheid, het is een recht. Des te schrijnender is het dat we ook al lang weten dat de bijstand, waarvan de hoogte landelijk wordt bepaald, vaak niet genoeg is om van rond te komen. Niet voor niets riep de Commissie Sociaal Minimum in 2023 op om de bijstand én het minimumloon te verhogen. Helaas doet ook het nieuwe kabinet van D66, VVD en het CDA hier niets aan, sterker nog: de sociale zekerheid wordt nog verder uitgekleed.
Naar een menswaardige bijstand op basis van vertrouwen
Zo lang het kabinet niets doet om het bestaansminimum te verhogen, moeten we er in onze stad alles aan doen om naast mensen te staan die het anders niet redden. Daarom ben ik trots op wat we de afgelopen jaren hebben bereikt voor mensen die recht hebben op bijstand:
- We schaften de zoektermijn voor jongeren in de bijstand af. Tot twee jaar geleden moesten jongeren eerst vier weken zelfstandig zoeken naar een opleiding of werk, voor ze een bijstandsuitkering konden krijgen. We zagen dat veel jongeren in die maand verder in de problemen kwamen en schulden maakten. Direct hulp bieden helpt jongeren – en ons als stad – sneller vooruit.
- We zorgden ervoor dat mensen met een bijstandsuitkering die gaan samenwonen, niet direct gekort worden op hun uitkering. Rustig ontdekken of je partner echt de liefde van je leven is, mag niet voorbehouden zijn aan mensen die het kunnen betalen.
- Een foutje gemaakt in een formulier, of per ongeluk een afspraak vergeten met je bijstandsconsulent? Dan krijg je niet direct een boete – want Den Haag deelt veel minder boetes uit aan mensen met een bijstandsuitkering na mijn schriftelijke vragen.
- Krijg je iedere maand een tas boodschappen van iemand uit je omgeving die je graag wil helpen? Dan wordt je niet meer zomaar gekort op je uitkering. We verhoogden het bedrag dat mensen in de bijstand jaarlijks als gift mogen ontvangen naar €1800 per jaar. Solidariteit moeten we aanmoedigen, niet in de weg staan.
Toch kan de gemeente nog veel stappen zetten. Zo horen we dat nog veel te vaak de kostendelersnorm wordt toegepast, waardoor mensen die een woning delen worden gekort op hun uitkering, bijvoorbeeld mensen die een vriend in nood in huis nemen. Juist nu er een wooncrisis is, is het onlogisch om deze norm überhaupt toe te passen. Kortom, nog genoeg te doen. Daarom blijven wij strijden voor een stad waar we naast mensen staan die het moeilijk hebben.
